Fluor co do zasady jako pierwiastek jest toksyczny. Mówimy tutaj jednak o dawkach powyżej 5mg czystego fluoru na kilogram masy ciała, które jednorazowo wymagają pomocy lekarskiej i ewentualnej hospitalizacji. Bezpieczna dawka fluoru to wg WHO 3.5mg na dobę dla osoby dorosłej.
Analizując klasyczną pastę do zębów dla dzieci o stężeniu fluoru 500ppm (500mg/kg) można szacować że należałoby przyjąć i wchłonąć 10g pasty na kilogram masy ciała. Idąc dalej w tej matematyce dla przeciętnego dziecka o masie 10-15 kg jest to około 100-150g czyli około 2 tubki pasty do zębów.
Nie czuję się ekspertem w dziedzinie chemii czy toksykologii, proszę traktować te wyliczenia jako wskazówkę o skali, a nie jako precyzyjną analizę. Mała kropka pasty wielkości główki od szpilki czy ślad pasty na szczoteczce nie wyrządzi krzywdy dziecku, ale już nieumyślne odłożenie truskawkowej pysznej pasty z fluorem w zasięgu ręki dziecka, które może samodzielnie odkręcić i pochłonąć ją nie jest czymś nierealnym i może wymagać pomocy lekarskiej.
Nie tylko pasta, czyli gdzie jest fluor?
Przede wszystkim woda pitna. To w niej może znajdować się najwięcej fluoru. Dodatkowo wody spożywamy wielokrotnie więcej i w mniej kontrolowanych warunkach. Warto sprawdzić lokalne stężenia fluoru, zwłaszcza jeśli w okolicy występuje ciężki przemysł np. przetwórstwa aluminium. W przypadku dużych ilości fluoru w wodzie zaleca się ograniczenie przyjmowania go w innych formach (pasty, płukanki i lakierowania). W Polsce stężenie fluoru jest niewielkie, nie ma też szerokiej praktyki fluorkowania wody (jak choćby w USA czy Australii). Są jednak na mapie miasta w których to stężenie jest wyższe. Przykładem jest Środa Wielkopolska, której ujęcia wody zawierają naturalnie (bez fluorkowania) wyższe stężenia fluoru niż w innych miastach.
Możemy wskazać również produkty spożywcze takie jak herbata, owoce morza, ryby, sery, szpinak, sałata, orzechy . Natomiast stężenia w fluoru w tych produktach i ilość spożywana nie jest na tyle wysoka, aby stanowiły one znaczący odsetek dostarczanego fluoru do organizmu.
Fluor a fluoroza
Boimy się powikłania jakim jest długotrwałe wystawienie na cytotoksyczne działanie fluoru jakim jest fluoroza. Fluoroza. Ze względu na charakter i zakres mojej pracy skupię się na fluorozie obserwowanej na zębach stałych Pacjenta.
Definiując powstawanie fluorozy musimy podkreślić, iż jest to specyficzne zaburzenie rozwojowe szkliwa wynikające z przedłużonej, nadmiernej ekspozycji na związki fluoru w okresie formowania zębów. Fluor zaburza proces usuwania białek szkliwa (amelogenin) przez ameloblasty w fazie dojrzewania, co prowadzi do retencji białek i mikroporowatości tkanki.
Tym samym szczególną uwagę należy zwrócić na podaż fluoru w wieku do 4-6 lat. Dla zobrazowania przedstawiam schematyczny wykres wrażliwości na fluor.
Ważny jest też aspekt przewlekłości zjawiska. Jednorazowy epizod większego spożycia fluoru nie spowoduje od razu powstania fluorozy, codzienna nadmierna podaż np. w wodzie pitnej w młodym wieku już tak.
Podsumowanie
Fluor ma wielką moc, potrafi znosić nadwrażliwość przeciwdziała próchnicy i bywa zbawienny dla ochrony naszych zębów. Jak wszystko co ma duży wpływ na nasze zdrowie, ma też swoje „ciemne” strony w przypadku zbyt dużych dawek. Na pytanie czy stosować fluor moja odpowiedź jest zdecydowanie tak, z rozwagą (uwzględnieniem czynnika wody pitnej), ale jak najbardziej od pierwszego zęba stosować pasty z fluorem, ze stężeniem i ilością dostosowaną do wieku dziecka. Ważne aby ilość pasty była niewielka, śladowa u najmłodszych którzy ją połykają, a nie wypluwają. Trzymajmy także „pyszną” pastę z dala od zasięgu naszych dzieci.
